توضیحات

کامپوزیت ونیر

بسیاری از شرایط بالینی از قبیل تغییر رنگ دندان ها، شکستگی های گسترده، دندان های نامرتب یا پوسیدگی دندان ها ممکن است باعث ایجاد اختلال در داشتن ظاهر زیبا در هنگام لبخند شوند، که این امرسبب ایجاد تصویری ناخوشایند از خود شده و تاثیری منفی بر کیفیت زندگی  دارد. استفاده از ونیرهای کامپوزیتی مستقیم ممکن است یک گزینه مناسب برای بهبود ظاهر و زیبایی دندان های آسیب دیده باشند. از آن رو که برعکس درمان هایی مانند لمینت های سرامیکی که با تکنیک های غیرمستقیم انجام می شوند و برای ماندگاری طولانی نیازمند  باند یا اتصال به مینای دندان هستند، کامپوزیت ونیرها علاوه بر مینا به عاج دندان و ترمیم های کامپوزیتی قبلی هم به خوبی باند می شوند. به این دلیل که در ونیرهای کامپوزیتی مستقیم هزینه ها ی ساخت لابراتواری که در ونیرهای غیرمستقیم  وجود دارد حذف می گردد، درمان هایی مقرون به صرفه تر خواهند بود.

مباحث مطرح شده در این مقاله :

  کامپوزیت های دندانی چه موادی هستند ؟
  منظور از ونیرهای دندانی چیست؟
  در چه مواردی کامپوزیت ونیرها به عنوان گزینه ی درمانی مناسب به حساب می آیند ؟
  ونیرهای کامپوزیتی چه مزیتی بر ونیرهای سرامیکی دارند ؟
  کامپوزیت ونیرها به چه طریق بر روی دندان ها کار می شوند ؟
  رنگ ونیر های کامپوزیتی چگونه تعیین می شود ؟
  پالیش نهایی کامپوزیت ونیرها به چه شکل انجام می شود ؟
  ونیرهای کامپوزیت چه مزایایی دارند ؟
  معایب کامپوزیت ونیر ها کدامند ؟
  پس از قرار دادن ونیر کامپوزیت چه مراقبت هایی باید انجام شود ؟

کامپوزیت های دندانی چه موادی هستند ؟

اولین بار (بوون R Bowen) در سال ۱۹۶۲ ماده ترمیمی پلیمری را  ایجاد کرد که با ذرات سیلیکا بعنوان فیلر تقویت شده بود. این ماده کامپوزیت نام گرفت. کامپوزیت ترکیبی از حداقل ۲ ماده مختلف با ویژگی های یکسان یا بهتر نسبت به تک تک اجزای سازنده آن است.

در دو دهه گذشته پیشرفت قابل توجهی در توسعه و کاربرد کامپوزیت های رزینی حاصل شده است. قبلا استفاده از کامپوزیت ها تنها در ترمیم های قدامی توصیه می شدند، اما امروزه به عنوان یکی از پر کاربرد ترین مواد ترمیم مستقیم هم برای دندان های قدامی (جلو) و هم خلفی (عقب) استفاده می شوند. کامپوزیت های رزینی یا بطور ساده کامپوزیتها امروزه جزو بهترین راه حل ها برای بازسازی لبخندی زیبا و با دوام مناسب در نظر گرفته می شوند.

کامپوزیت ها به وسیله ی رزینی که خاصیت باند یا چسبندگی به بافت دندان دارد، به دندان متصل می شوند. به دلیل این خاصیت باندینگ زمانی که از کامپوزیت ها استفاده می شود، نیاز به برداشت بافت دندان به منظور ایجاد گیر نمی باشد.  کامپوزیت ها به خاطر طبیعت محافظه کارانه،  باند شدن به بافت دندان و همچنین تامین زیبایی انقلابی در دندانپزشکی ترمیمی پدید آورده اند

منظور از ونیرهای دندانی چیست ؟

 ونیر ها را می توان به عنوان لایه ای از مواد همرنگ دندان که به منظور زیبایی و  اصلاح طرح لبخند بر روی سطح دندان اعمال می شود توصیف کرد. ونیرها به منظور پوشش تغییر رنگ های داخلی و آسیبهای گسترده یا ناحیه ای وارد شده به دندانها بکار می روند.

معمولا ونیرها با کاربرد مستقیم و یا غیر مستقیم کامپوزیت ها و یا با استفاده از مواد سرامیکی ساخته می شوند.

ونیرها به دو صورت ممکن است ساخته شوند:

  • ونیر پارسیل

  • ونیر کامل یا فول ونیر

ونیر های پارسیل برای ترمیم آسیبهای کوچک و یا نواحی تغییر رنگ یافته موضعی به کار می روند. فول ونیرها برای ترمیم آسیب های گسترده یا نواحی تغییر رنگ داخلی که اکثر سطوح دندان را در بر گرفته کاربرد دارند. به عبارت ساده تر در ونیر پارسیل تنها قسمتی از دندان با ونیر پوشیده می شود اما در فول ونیر یا ونیر کامل تمام سطح دندان با ونیر پوشیده خواهد شد.

کامپوزیت ونیر

هنگام در نظر گرفتن فول ونیر به عنوان طرح درمان چندین فاکتور مهم مانند سن بیمار, اکلوژن یا نحوه ی روی هم قرارگیری دندان ها، سلامتی بافت ها، موقعیت دندان ها، همچنین بهداشت دهان باید مورد ارزیابی قرار گیرند.

در صورت استفاده از فول ونیر ها، فراهم آوردن انحناهای فیزیولوژیک مناسب به ویژه در نواحی که ونیر ها در تماس با لثه قرار می گیرند، جهت اطمینان از سلامت لثه بسیار اهمیت دارد.

فول ونیرها می توانند هم با تکنیک مستقیم و هم غیر مستقیم انجام شوند. در تکنیک مستقیم دندانپزشک با استفاده از کامپوزیت های زیبایی، ونیرها را بر روی سطح خارجی دندان ها شکل می دهد، که البته درمانی است زمان بر که به کار زیادی نیاز دارد. در تکنیک غیر مستقیم، از دندان ها قالبگیری شده و ونیرهای کامپوزیتی به صورت غیرمستقیم در لابراتوار ساخته شده و بر روی دندان ها چسبانده می شوند. در افراد با سنین پایین و یا زمانی که تک دندان تغییر رنگ یافته داریم، تکنیک مستقیم انتخاب ارزشمندی می‌باشد.

در چه مواردی کامپوزیت ونیرها به عنوان گزینه ی درمانی مناسب به حساب می آیند ؟

  • از آنجا که کامپوزیت ها باند مناسبی به مینا و عاج دندان دارند، زمانی که دندان ها به دلایل مختلف مینای خوبی ندارند ، کامپوزیت ونیر ها گزینه ی مناسبی جهت درمان ها ی زیبایی می باشند، مواردی مانند:

  • زمانی که سطح خارجی دندان به دلایل مادرزادی، بیماری ها، سایش ها، عادات ناصحیح و ترمیم های قبلی مینای مناسبی برای باند ندارد

  • ترمیم های کامپوزیتی قبلی نامناسب

  • تغییر رنگ ترمیم های قبلی

در مواقعی که مینای دندان کاملا سالم بوده و فرد از رنگ دندان خود رضایت دارد، نیاز به پوشانده شدن کامل دندان نیست. در این موارد می توان با ونیر های کامپوزیت پارسیل، درمان زیبایی کاملا محافظه کارانه انجام داد. به عنوان مثال به حالتی که فرد دارای دیاستم یا فاصله های بین دندانی است می توان اشاره کرد. حتی هنگامی که رنگ دندان ها دلخواه شخص نیست، می توان پس از بلیچینگ یا سفید کردن دندان ها، ونیرهای کامپوزیتی پارسیل را بر روی دندان ها قرار داد.

کامپوزیت ونیر

دندان هایی که دچار شکستگی های وسبع تاج دندان هستند را می توان توسط کامپوزیت ها ترمیم و ونیر نمود. امروزه با وجود کامپوزیت هایی که از نظر استحکام و زیبایی در حد کاملا قابل قبولی قرار دارند، نیاز به تراش وسیع این دندان ها جهت انجام روکش نبوده و می توان آن ها را به شکلی کاملا محافظه کارانه و مشابه با فرم و رنگ دندان مشابه بازسازی نمود.

کامپوزیت ونیر

ونیرهای کامپوزیتی چه مزیتی بر ونیرهای سرامیکی دارند ؟

ونیر های مستقیم کامپوزیت مزیت هایی نسبت به ونیر های سرامیکی دارند از جمله میتوان در یک جلسه ترمیم دندان را کامل کرده بدون اینکه نیاز به کارهای لابراتواری و هزینه های بیشتر آن باشد. با وجود این که زمان بیشتری برای قرار دادن ونیرهای کامپوزیتی مستقیم نیاز هست اما هزینه کلی بیمار معمولا کمتر از ونیرهای سرامیکی می باشد.

از مزیت های دیگر ونیر های کامپوزیت این است که بر خلاف لمینت های سرامیکی، هم به عاج دندان و هم ترمیم های کامپوزیتی قدیمی باند مناسبی برقرار می کنند.

کامپوزیت ونیرها به چه طریق بر روی دندان ها کار می شوند ؟

ونیرهای کامپوزیتی را می توان به دو طریق بر روی دندان ها شکل داد:

1 – مونوکروماتیک و با استفاده از کامپوزیت یونیورسال:  این نوع از کامپوزیت ها میزانی از شفافیت را دارا می باشند که هم جهت بازسازی لایه های عاجی و هم لایه های مینایی دندان به کار می روند. در واقع در صورت استفاده از این نوع کامپوزیت ها، لایه های مختلف عاجی و مینایی تنها با استفاده از یک رنگ شکل داده می شوند.

2 – پلی کروماتیک و با استفاده از کامپوزیت های با رنگ های مختلف: گاه برای دستیابی به زیبایی بهینه، ونیرهای کامپوزیت مستقیم باید به صورت لایه لایه و با کمک کامپوزیت هایی با رنگ ها و شفافیت های مختلف بر روی دندان ها قرار داده شوند تا ونیرهای پلی کروماتیک مناسب حاصل شود.

رنگ ونیر های کامپوزیتی چگونه تعیین می شود ؟

انتخاب رنگ و شفافیت ونیرها بایستی قبل از شروع  درمان انجام پذیرفته و در آن رای و سلیقه ی فرد لحاظ گردد. به این منظور انتخاب زمانی انجام می گیرد که دندان مرطوب بوده و هنوز مراحل درمان آغاز نگردیده است. زیرا خشک کردن دندان باعث روشن تر شدن رنگ دندان شده و  باعث بروز خطا در تعیین رنگ میشود. بروساژ دندانها می تواند جهت تمیز کردن سطح دندان و از بین بردن لکه های رنگی که موجب مزاحمت در انتخاب رنگ صحیح می گردند، مفید باشد.

کامپوزیت ونیر

پالیش نهایی کامپوزیت ونیرها به چه شکل انجام می شود ؟

پالیش نهایی کامپوزیت ونیرها بسیار حائز اهمیت بوده و بر ثبات رنگ ونیرها در طول زمان و همچنین سلامتی لثه ها تاثیر مستقیم دارد. پالیش کامپوزیت ونیرها  با استفاده از ابزارهای مختلفی صورت میپذیرد..

دیسکهای قابل انعطاف معمولا در سری چهارتایی و با ترتیب زبری و نرمی که با کدهای رنگی مشخص شده اند برای پرداخت سطح ترمیم کاربرد دارند.

کامپوزیت ونیر

رابر کپ ها یا لاستیک های مخروطی شکل با زبری ها و کدهای رنگی مختلف  از دیگر ابزارهای پرداخت سطوح کامپوزیت هستند.

کامپوزیت ونیر

و نوار های پرداخت ( فینیشینگ استریپ ) برای شکل دهی انحناها و همچنین پرداخت نواحی بین دندانی استفاده میشوند.

کامپوزیت ونیر

ونیرهای کامپوزیت چه مزایایی دارند ؟

قابلیت انجام درمان در یک جلسه

مفید برای بیماران با سن پایین

قابل استفاده در نواحی آسیب دیده کوچک

هزینه پایین تر

برداشتن کمتر نسج دندانی

عدم نیاز به بیحسی

معایب کامپوزیت ونیر ها کدامند ؟

کار کلینیکی طولانی, و نیاز به زمان بیشتر در جلسه ترمیم

احتمال  پریدگی لبه های ترمیم  به هنگام مصرف خوراکی های سخت

ثبات رنگ کمتر نسبت به ونیرهای سرامیکی

پس از قرار دادن ونیر کامپوزیت چه مراقبت هایی باید انجام شود ؟

ونیرهای کامپوزیتی همانند دندان طبیعی خاصیت رنگ پذیری دارند و تمیز کردن و کاهش استفاده از مواد خوراکی رنگی توصیه میشود.

پلیمریزاسیون کامپوزیت پس از ترک مطب تمام نشده و حتی تا روز بعد ادامه دارد پس بویژه در 48 ساعت اول پس از قرار دادن ترمیم باید از مصرف خوراکی ها بخصوص مایعات رنگدانه دار مانند نوشابه ها، چای و قهوه و…. اجتناب کرد.

قطع یا کاهش مصرف دخانیات توصیه میشود.

خوردن و جویدن معمولی پس از ترمیم ونیر مشکلی ندارد اما باید از گاز زدن و جویدن مواد بسیار سفت مانند یخ , آجیل و دانه های بسیار سفت خودداری شود  زیرا ممکن است باعث ساییدگی و حتی شکستگی لبه های ترمیم شود.

در افراد با دندان قروچه استفاده از نایت گارد هنگام خواب توصیه میشود.

رعایت بهداشت دندانها با مسواک و نخ دندان, همچنین معاینات منظم دندانپزشکی ( حداقل یک بار در سال ) برای حفظ سلامت ونیرها و دندانها ضروری میباشد.

سایر مطالب همین بخش 

                          کلینیک پیشگیری 

         کلینیک پیشگیری